Σκιώδη Παραλειπόμενα

του
Κώστα Βουλαζέρη

Αρχείο | RSS Feed

Αναζήτηση Μυστηριακές ΟντότητεςΠαλιά Ελληνικά Εξώφυλλα

Τυχαία

Μια στιγμή...
15 / 4 / 2020

(Επειδή δεν μπορεί να λέμε συνέχεια για τον Γαμιολοϊό...)

 

Χτες τελείωσα το The Changing Land, το οποίο αποτελεί συνέχεια του Dilvish, the Damned, με τον ίδιο ήρωα, τον Dilvish, the Damned (αναμενόμενα). Το The Changing Land είναι το τελευταίο βιβλίο, και οφείλω να πω ότι μου άρεσε πολύ λιγότερο από το πρώτο. Το πρώτο, αρχικά, έχει ένα τελείως μυθικό ύφος που σαγηνεύει. Σταδιακά αυτό μειώνεται ώσπου τελικά μας μένει το κλασικό, άνετο περιπετειώδες ύφος του Roger Zelazny. Όχι πως αυτό είναι κακό. Αλλά η τελευταία ιστορία του Dilvish, the Damned (είναι διηγήματα τα οποία συνδέονται) δεν μου άρεσε και τόσο· σαν επεισόδιο από τηλεοπτική σειρά φαντασίας μού φάνηκε – αν και καλό για τέτοιο.

Το The Changing Land μού άρεσε στην αρχή και, κυρίως, στο τέλος. Στο ενδιάμεσο με άφησε αρκετά δυσαρεστημένο, αν και το concept ήταν ομολογουμένως ενδιαφέρον. Το πρόβλημα ήταν πως τέτοια σκηνικά που περιγραφεί – τελείως σουρεαλιστικά και abstract ορισμένα από αυτά, ή τελείως παράξενες αρχιτεκτονικές και χώροι – πολλές φορές δεν είναι εύκολο να τα φανταστείς. Σ’ένα βιβλίο θες κάτι περισσότερο για να σε κρατήσει – κάτι σχετικό με την πλοκή, όχι με το θέαμα, κι αυτό δεν νομίζω ότι υπήρχε στον βαθμό που χρειαζόταν. Το The Changing Land μπορεί να γινόταν μια πολύ όμορφη σουρεαλιστική ταινία· ίσως αυτό να ταίριαζε καλύτερα.

Όχι πως ήταν άσχημο. Σε σχέση με άλλα βιβλία, ήταν καλό. Αλλά δεν είναι αυτό που περιμένω από τον Roger Zelazny. Περιμένω κάτι πολύ καλύτερο.

Και όλα όσα διαβάζω από αυτόν, αναπόφευκτα, τα συγκρίνω με το Amber, αλλά κανένα δεν φτάνει εκεί. Και δεν έχω διαβάσει λίγα από τα βιβλία του πλέον. Κάποια από αυτά που θυμάμαι είναι τα εξής: Jack of Shadows, To Die in Italbar, Doorways in the Sand, A Night in the Lonesome October, Damnation Alley, Eye of Cat. Και δυο, τρία διηγήματα τουλάχιστον. (Ίσως κάτι να μου διαφεύγει.) Ορισμένα είναι καλύτερα, ορισμένα είναι χειρότερα. Κανένα δεν είναι σαν το Amber. Το είχα ξαναδιαβάσει πρόσφατα (και είχα γράψει και γι’αυτό) και πραγματικά δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτε άλλο που έχει γράψει ο Zelazny. Πρέπει να είχε τρομερή έμπνευση όταν έγραφε το Amber, παρότι δεν γράφτηκε αμέσως αλλά σε μια περίοδο αρκετών χρόνων. Είναι αληθινά αξιοσημείωτο. Δε νομίζω ότι θα συναντήσω ποτέ τίποτα παρόμοιο (όχι αντιγραφή· παρόμοιο), όσο κι αν ψάξω.

 

 

Επίσης . . .

Η Ψυχεδελική Παράδοση στη Φανταστική Λογοτεχνία


Πριν από κάποιο καιρό, είχα γράφει ότι η φανταστική λογοτεχνία είναι αρκετά βασισμένη στη ρομαντική παράδοση. Αλλά, φυσικά, δεν είναι βασισμένη μόνο σ’αυτήν. Είναι εξίσου βασισμένη και στην ψυχεδελική παράδοση.

Όταν πολύς κόσμος ακούει για «ψυχεδελική παράδοση», συνήθως σκέφτεται δύο πράγματα – ή, ίσως, τρία. Το πρώτο είναι το ψυχεδελικό ρεύμα του ’60, με τους χίπηδες, τη ροκ μουσική, και όλα τα σχετικά. Το δεύτερο είναι τα ναρκωτικά – γενικά κι αόριστα – όπως έχει καταντήσει να ονομάζονται συλλήβδην όλες οι ψυχοτρόπες ουσίες. Αυτοί που σκέφτονται το πρώτο είθισται να το σκέφτονται με κάπως καλό τρόπο. Αυτοί που σκέφτονται το δεύτερο είθισται να το σκέφτονται ως κάτι το κακό. Τίποτα από τα δύο δεν είναι αλήθεια, ακριβώς· και τα δύο βασίζονται σε προκαταλήψεις.

Το τρίτο που μπορεί να σκέφτονται κάποιοι (πιο «ψαγμένοι») είναι η παράδοση του σαμανισμού, που ναι μεν υπάρχει και στα βιβλία του Καστανέντα αλλά είναι, ουσιαστικά, πολύ αρχαία παράδοση. Υπήρχε ακόμα και στην αρχαία Ελλάδα, φυσικά. (Τι νομίζετε ότι έκαναν στο Μαντείο των Δελφών; Έπαιζαν τάβλι;)

Η φανταστική λογοτεχνία, όσον αφορά την ψυχεδελική παράδοση, δεν βασίζεται σε κάτι συγκεκριμένο από αυτά. Βασίζεται σε όλα συγχρόνως, και σε ακόμα περισσότερα, αν το παρατηρήσεις λίγο στο βάθος – αλλά, δυστυχώς, οι πιο πολλοί δεν το παρατηρούν. Αυτό είναι ένα στοιχείο της φανταστικής λογοτεχνίας που, αν και πολύ βασικό, συχνά παραβλέπεται, ή περνά παράπλευρα χωρίς ιδιαίτερο σχολιασμό.

[Συνέχισε να διαβάζεις]

 

Επιλογές Νοεμβρίου (4/11)


RIP Patrick Stewart (X-Men, Star Trek, & άλλα) — RævJäger (μουσική: dungeon synth, ατμοσφαιρική, μελωδική) — Syd Mead (φουτουριστικοί πίνακες ) — Marigold Santos (σουρεαλιστική, ψυχεδελική τέχνη) — Οι αντιδράσεις στη διακοπή του AO3 — Συμπαντικός Τρόμος (Cosmic Horror) — Ταινίες με μάγισσες — Βαμπίρ του διαστήματος — MAME32 Plus! Plus! (παλιά, κλασικά Arcade) — Ζωγραφική φαντασίας στο heavy metal — Salvator Rosa (τέχνη) — Gray Morrow (κι άλλη τέχνη) — A. E. Van Vogt (σε κόμιξ) — Real-ESRGAN-ncnn-vulkan (μηχανή τεχνητής νοημοσύνης για μεγέθυνση εικόνων) — Πολλά ακόμα καταφτάνουν στο LinX

 

Περί Γραφής: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα, Ξανά


Αυτό το άρθρο είναι συνέχεια του προηγούμενου: Τελεία και ΟΧΙ Παύλα. Εν μέρει, μου έδωσε έμπνευση να το γράψω κάποιος που ανέφερε κάτι σε ένα από τα σόσιαλ μύδια. Και λέω εν μέρει γιατί δεν χρειάζομαι ποτέ και πολλή έμπνευση για να γράψω για τη στίξη. Έχω μια σχέση αγάπης-μίσους μαζί της. Ξεκίνησα να γράφω ως τελείως άσχετος με τη στίξη, μην έχοντας ιδέα ποια θα μπορούσε ποτέ να ήταν η χρήση της άνω τελείας: ίσως ακόμα και του κόμματος. Έφτασα σε σημείο να νομίζω ότι έβαζα σωστά τη στίξη, αλλά απλά το νόμιζα μόνο. Και κατέληξα να συμπεράνω πόσο ανόητος είσαι όταν νομίζεις ότι «ξέρεις» τη χρήση της στίξης, και πόσο υποκειμενική μπορεί να είναι η στίξη. Αλλά όχι και στα πάντα. Υπάρχουν κι ορισμένα σταθερά πράγματα. Και υπάρχει και μια κάποια... αισθητική. Ναι, αισθητική.

Έτσι, γράφουμε τώρα συνέχεια του προηγούμενου άρθρου γιατί, πολύ απλά, το θεωρώ ενδιαφέρον να γράψω συνέχεια. Και έχει νόημα. Ακολουθήστε με...

Σχετικά με την παύλα μπορεί να υπάρξει ένα ερώτημα: Γιατί να μην κολλά επάνω στις λέξεις; Να, για παράδειγμα, δες τι γίνεται με όλα τα άλλα σημεία στίξης: κολλάνε επάνω στις λέξεις. Η παύλα γιατί να μην κολλά; Στο πηγάδι κατούρησε;

Το θέμα είναι το εξής: όλα τα άλλα σημεία στίξης (εκτός, ίσως, από το θαυμαστικό) είναι αρκετά παλιά. Η παύλα – εκτός αν κάνω τρομερό λάθος – είναι πιο πρόσφατη. Δεν υπήρχε παλιά. Και, παρότι ουσιαστικά συντακτικό σημείο στίξης (όχι σχολιαστικό, όπως το θαυμαστικό), είναι κάπως ιδιαίτερο, και έχει κατά καιρούς χρησιμοποιηθεί με διάφορους τρόπους. Ακόμα και σαν να ήταν σχολιαστικό!

Η παύλα, σε κάποια κείμενα, μπορεί να βρεθεί να αντικαθιστά μέχρι και την τελεία, ή μπορεί να μπαίνει και μαζί με την τελεία. Ή όπου αλλού μπορείς να διανοηθείς. Πολλοί πιστεύουν, δε, ότι χρησιμοποιείται απλώς για να τονίσει την επόμενη λέξη, ή φράση: ή τη λέξη, ή φράση, που κλείνεται ανάμεσα στις παύλες.

Επικρατεί μια σύγχυση.

Αλλά, στην πραγματικότητα, σύγχυση δεν υφίσταται. Είναι συντακτικό σημείο στίξης, ουσιαστικά, όχι σχολιαστικό.

Όλα τα άλλα σημεία στίξης κολλάνε επάνω στις λέξεις, ναι. Αλλά κολλάνε ανεξαιρέτως (πλην της παρένθεσης) στο τέλος της λέξης, ποτέ στην αρχή. Κόμμα, τελεία, άνω τελεία, ερωτηματικό, θαυμαστικό... τα έχετε δει ποτέ στην αρχή; Πάντα στο τέλος κολλάνε.

Και ρωτάω τώρα: Η παύλα πού κολλάει; Στην αρχή, ή στο τέλος;

[Συνέχισε να διαβάζεις]